💪 మహిళలు & బాలికలు

లఖపతి దీదీ (స్వయం సహాయక సంఘాల మహిళలకు)

గ్రామీణ స్వయం సహాయక సంఘాల (SHG) మహిళలు తక్కువ వడ్డీ రుణాలు, శిక్షణ, చిన్న వ్యాపారాలు ప్రారంభించడానికి లేదా పెంచడానికి సాయంతో కుటుంబానికి ఏడాదికి కనీసం ₹1 లక్ష సంపాదించేలా లఖపతి దీదీ సహాయం చేస్తుంది. మే 2026 నాటికి 3 కోట్లకు పైగా మహిళలు లఖపతి దీదీలు అయ్యారు.

చివరిగా అప్‌డేట్ చేసింది: 8 అక్టోబర్ 2026కేంద్ర ప్రభుత్వ పథకం

లక్ష్యంఏడాదికి ₹1 లక్ష+ ఆదాయం

ఎవరికిగ్రామీణ SHG మహిళలు

సాధించింది3.07 కోట్లు (మే 2026)

అమలుDAY-NRLM

లఖపతి దీదీ అంటే ఏమిటి?

కుటుంబ ఆదాయం స్థిరంగా ఏడాదికి ₹1 లక్ష లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న స్వయం సహాయక సంఘం (SHG) సభ్యురాలిని లఖపతి దీదీ అంటారు. 2023లో మొదలైన ఈ కార్యక్రమం ప్రభుత్వ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ DAY-NRLM (దీనదయాళ్ అంత్యోదయ యోజన – జాతీయ గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్) ద్వారా అమలవుతోంది. మే 2026 నాటికి 3.07 కోట్ల గ్రామీణ మహిళలు లఖపతి దీదీలు అయ్యారు.

మహిళలకు ఏ సాయం అందుతుంది?

సంఘంలో అప్పులు ఇవ్వడం మొదలుపెట్టడానికి అర్హత ఉన్న ఒక్కో SHGకి ₹20,000–₹30,000 రివాల్వింగ్ ఫండ్.
సభ్యుల ఆదాయ కార్యకలాపాల కోసం గ్రామ, క్లస్టర్ సమాఖ్యల ద్వారా ఒక్కో SHGకి ₹2.5 లక్షల వరకు కమ్యూనిటీ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ఫండ్.
SHGలకు తక్కువ వడ్డీకి బ్యాంకు రుణాలు, చాలా జిల్లాల్లో వడ్డీ రాయితీతో.
వ్యాపారం, డబ్బు నిర్వహణ, డిజిటల్ నైపుణ్యాల్లో శిక్షణ. 50 లక్షల SHG సభ్యులకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి జనవరి 2026లో జాతీయ వ్యవస్థాపకత ప్రచారం మొదలైంది.
పాడి, కోళ్ళ పెంపకం, టైలరింగ్, ఆహార ప్రాసెసింగ్, దుకాణాలు, డ్రోన్ దీదీ (వ్యవసాయ డ్రోన్లు), బ్యాంక్ సఖి వంటి సేవలు ప్రారంభించడానికి సహాయం.

ఎవరు చేరవచ్చు?

పేద గ్రామీణ కుటుంబాల మహిళలు తమ గ్రామంలో సాధారణంగా 10–20 మంది ఉండే స్వయం సహాయక సంఘంలో చేరవచ్చు.
చురుకుగా ఉండి ఆదాయ కార్యకలాపం ప్రారంభించాలనుకునే లేదా పెంచాలనుకునే SHG సభ్యులకు లఖపతి దీదీ సాయం అందుతుంది.

ఎలా చేరాలి

మిమ్మల్ని SHGలో చేర్చమని మీ గ్రామ SHG నాయకురాలిని, గ్రామ సంఘాన్ని లేదా కమ్యూనిటీ రిసోర్స్ పర్సన్ (CRP)ను అడగండి.
వారపు సమావేశాలకు హాజరవ్వండి, క్రమం తప్పకుండా చిన్న మొత్తాలు పొదుపు చేయండి, రికార్డులు ఉంచండి.
SHGకి గ్రేడింగ్ అయిన తర్వాత రివాల్వింగ్ ఫండ్, బ్యాంకు రుణాలు వస్తాయి.
ఆదాయ కార్యకలాపానికి రుణం వాడుకోవడానికి CRP సాయంతో సులభమైన వ్యాపార ప్రణాళిక తయారు చేసుకోండి.

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో

ఆంధ్రప్రదేశ్: గ్రామాల్లో SERP (వెలుగు), పట్టణాల్లో MEPMA సంఘాలకు సహాయం చేస్తాయి. మీ గ్రామ/వార్డు సచివాలయంలో అడగండి.
తెలంగాణ: SERP, MEPMA సహాయంతో పాటు ఇందిరా మహిళా శక్తి కింద ₹10 లక్షల వరకు వడ్డీ లేని రుణాలు కూడా వస్తాయి.

అధికారిక సైట్: aajeevika.gov.in (DAY-NRLM, గ్రామీణాభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ)

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

లఖపతి దీదీ అంటే ఎవరు?

కుటుంబ ఆదాయం స్థిరంగా ఏడాదికి ₹1 లక్ష లేదా అంతకంటే ఎక్కువ ఉన్న స్వయం సహాయక సంఘం సభ్యురాలు.

ఎంతమంది లఖపతి దీదీలు ఉన్నారు?

మే 2026 నాటికి 3.07 కోట్లకు పైగా గ్రామీణ మహిళలు లఖపతి దీదీలు అయ్యారు.

ప్రభుత్వం నేరుగా ₹1 లక్ష ఇస్తుందా?

లేదు. SHG రుణాలు, శిక్షణ, వ్యాపార సాయంతో మీరు ఏడాదికి ₹1 లక్ష సంపాదించేలా ఈ పథకం సహాయం చేస్తుంది. ఇది నేరుగా డబ్బు ఇచ్చే పథకం కాదు.

స్వయం సహాయక సంఘంలో ఎలా చేరాలి?

మీ గ్రామ SHG నాయకురాలిని, గ్రామ సంఘాన్ని లేదా కమ్యూనిటీ రిసోర్స్ పర్సన్ (CRP)ను సంప్రదించండి, లేదా గ్రామ/వార్డు సచివాలయంలో అడగండి.

లఖపతి దీదీలు ఏ వ్యాపారాలు చేయవచ్చు?

పాడి, కోళ్ళ పెంపకం, టైలరింగ్, ఆహార ప్రాసెసింగ్, చిన్న దుకాణాలు, డ్రోన్ స్ప్రేయింగ్ (డ్రోన్ దీదీ), బ్యాంకింగ్ సేవలు (బ్యాంక్ సఖి) వంటివి.

మూలాలు (Sources)

ఈ గైడ్ సాధారణ సమాచారం కోసం మాత్రమే. పథకం నిబంధనలు, మొత్తాలు, తేదీలు మారవచ్చు. దరఖాస్తు చేసే ముందు అధికారిక పోర్టల్‌లో తప్పకుండా సరిచూసుకోండి. క్రమవృద్ధికి భారత ప్రభుత్వంతో గానీ, ఏ రాష్ట్ర ప్రభుత్వంతో గానీ సంబంధం లేదు.